Microsoft belt jou niet!

rob microsoft telefoon

Geloof haar niet, die Engels sprekende mevrouw die jou namens Microsoft belt over je computer. Het is nep! Hang gewoon op.

Vandaag in het nieuws bij Nu.nl: vooral 55plussers worden de dupe van de nepbellers van Microsoft. Maar het is niet nieuw. Ik werd zelf een paar weken geleden gebeld, maar ook in 2013. (Toen schreef ik er een blog over.) Ik weet nog goed dat ik in eerste instantie helemaal verrast was. Iemand van Microsoft die zo aardig was om me te waarschuwen? Want mijn computer was geïnfecteerd?

Wat attent van die mevrouw om me te bellen

En dat is meteen de truc. We horen constant, dat we moeten zorgen voor een goede beveiliging van de computer, e-mail en accounts op social media. Als er dus iemand opbelt met een ernstige waarschuwing over je computer die geïnfecteerd is én die je aanbiedt om te helpen, dan ben je eigenlijk blij dat iemand die moeite voor je neemt. Zeg nou niet meteen dat jíj daar niet intrapt, want ze spreken Engels en dat moet je meteen wantrouwen. Oh? Maar hoe komen ze dan aan je nummer? Merk je dat je aarzelt? Zo werkt het. Jij aarzelt en de getrainde mevrouw aan de andere kant hoort je aarzeling.

Gewoon ophangen!

Meestal stelt de mevrouw of meneer aan de andere kant voor om nieuwe software voor jou te installeren. Je hoeft alleen maar wat gegevens door te geven en dan doen zij het wel voor je. In werkelijkheid neemt zij/hij de computer over… Laat het niet zover komen, betaal niks, neem geen abonnement af, maar hang gewoon op! Dat voelt heel onaardig, want zo zijn we niet opgevoed en het voelt vervelend om te doen, maar doe het toch maar: hang op!

  • Microsoft belt nooit
  • Hang op

ook bij andere telefoontjes:

  • Geef NOOIT je inloggegevens
  • Betaal niks

Hoe doen ze dat?

Je bent natuurlijk nieuwsgierig hoe ze dat doen en hoe ze aan je nummer komen. Op Fraudehelpdesk kun je uitgebreid lezen hoe ze het doen. Meestal is het iemand die Engels praat met een sterk Indiaas accent, maar het zou me niet verbazen als het over een tijdje in het Nederlands gebeurt. Je nummer hebben ze omdat via een eigen systeem automatisch allerlei nummers worden gebeld; daar zit vroeg of laat ook jouw nummer tussen. Voor zover ik weet zijn het tot nu altijd telefoonnummers van vaste lijnen. Maar ook dat kan zomaar veranderen.

* * *

Blijf op de hoogte!
Schrijf je in voor mijn nieuwsbrief:
tweewekelijks gratis tips over social media.
Praktisch, laagdrempelig, kort en krachtig.

Wat is een hoax?

hoax

Een hoax, een nepbericht, kan over van alles gaan. Ik zie dat mensen een hoax ‘delen’ op social media of verder sturen via e-mail onder het motto: baat het niet, dan schaadt het niet. En dat klopt niet, het schaadt wel. Juist mensen die zich niet makkelijk bewegen op internet en nog leren om e-mail te gebruiken, schrikken van die loze waarschuwingen. Daarom in dit blog extra aandacht voor ‘hoax’.

Een hoax is een nepbericht

Hoax (spreek uit hoox:) een nepbericht of ‘grapbericht’ dat je krijgt via e-mail of social media, waarin gevraagd wordt het bericht met zoveel mogelijk mensen te delen.

In Wikipedia staat een goede uitleg:

Hoax is een Engels woord voor poets, nep, bedrog, truc, oplichterij, broodjeaapverhaal. Het woord is waarschijnlijk een samentrekking van hocus pocus.

Eenzijdig algemene voorwaarden omzeilen? Nee, dat kan niet.

ik verklaar facebook hoax

Een hoax die ik de laatste tijd (weer) regelmatig tegenkom, is bovenstaand nepverhaal op Facebook. Het begint meestal met

  • “Due to the fact that Facebook has chosen to involve software that will allow the theft of my personal information, I do declare the following…” (etc).
  • Of in het Nederlands: “Ik verklaar hierbij het volgende: vandaag (datum) , in reactie op de nieuwe Facebook richtlijnen… (etc)

Degene die het plaatst op Facebook, denkt dat hij/zij hiermee Facebook kan vertellen, dat Facebook niet zomaar materiaal van hem/haar mag gebruiken.  Tja, helaas kun je niet “eenzijdig de voorwaarden van een Facebook-account te veranderen, en al zeker niet door het kopiëren van een tekst op je prikbord”, zoals de Hoax-wijzer uitlegt. Het is een nepbericht dat ieder jaar wel een keer terugkomt.

Hoe herken je een hoax?

Mijn alarmknoppen gaan aan bij een waarschuwing of een zielig verhaal, dat ik dringend moet delen op social media. Het begint bijvoorbeld met “Let op”, “STUUR DIT DOOR’, “Dit is echt gebeurd”, “Ongelooflijk, maar het kan jou ook overkomen”.  Via e-mail krijg ik vergelijkbare verzoeken: stuur deze mail door aan minimaal 25 mensen, dan krijg je binnen 24 uur een bericht dat je iets gratis kunt afhalen of een kuur hebt gewonnen. Die krijg ik ook van bekenden! Op info.nu staat een overzicht van waar je op kunt letten, zowel bij hoaxes op social media als via e-mail. Belangrijk: stuur geen mails door, klik niet op links, reageer niet en verwijder de e-mail.

Wat doe je als je twijfelt?

Twijfel je toch na een e-mail van een bekende die om geld vraagt? Dit ruikt eerder naar fraude en phishing dan naar een hoax. Check op een andere manier dan via mail of het klopt. Bel zijn of haar familie. En draai het eens om: als jij geld tekort komt voor dat dringende ticket, wie zou jij om hulp vragen? De ambassade, de vliegtuigmaatschappij, het hotel waar je bent of via een telefoontje aan familie of vrienden?

Datzelfde kun je ook doen bij andere berichten. Kloppen die ongelooflijke verhalen wel? Het is echt niet zomaar waar als het op Facebook of internet staat. Kom je er niet uit, ga eens googelen of vraag dan iemand met veel ervaring op internet en social media wat je moet doen.

Meer Hoax-nieuws

japansse hoornaar hoax

Heb jij ook een tip of een waarschuwing? Laat je hem hieronder bij de reacties achter?

* * *

Blijf op de hoogte!
Schrijf je in voor mijn nieuwsbrief:
tweewekelijks gratis tips over social media.
Praktisch, laagdrempelig, kort en krachtig.

Veilig e-mailen, kan dat? Ja, maar let op!

stop

Ja, dat kan, veilig e-mailen. Maar het is opletten geblazen, want bedenk dat jij de enige bent die daarvoor kan zorgen. Er zijn veel mensen actief die iets van ons willen, meestal geld of sex. Ze gebruiken daarvoor allerlei onschuldig lijkende trucjes. Het is heel jammer dat dit gebeurt, maar helaas is het niet meer weg te denken. Om toch veilig te e-mailen, moet je alert zijn.

Eerst een misverstand wegwerken: dat er in valse e-mails altijd krakkemikkig Nederlands staat, is allang achterhaald. Natuurlijk zijn die er nog steeds, maar veel mails, logo’s en afzenders komen geloofwaardig over.  Ik krijg regelmatig aanbiedingen in vloeiend en netjes Nederlands en alleen omdat ik niet bij de Rabobank bankier, snapte ik dat het een valse e-mail was die die bank me een tijdje geleden stuurde.

Pas op voor links in e-mail van onbekenden én bekenden

Hieronder geef ik je wat tips. Heb je aanvullingen? Laat die dan achter bij de ‘reacties’ onder dit blog.

  • Wantrouw e-mails in slecht Nederlands, Engels of een andere taal.
    • Stuur geen e-mail terug om te vragen wat er aan de hand is. De afzender weet dan dat het adres bestaat en dat je interesse hebt.
  • Klik niet zomaar op een link in een e-mail, ook al ken je de afzender. Twijfel je en ken je de afzender, stuur dan in een nieuwe e-mail (dus niet via reply of beantwoorden) je vraag. Je kunt die bekende ook bellen.
  • Reageer niet op e-mails van bekenden of onbekenden, die vertellen dat ze in hoge nood zijn en geld nodig hebben.
  • Geloof niet dat je via e-mail hoort dat je geld hebt gewonnen.
  • Banken versturen geen mails waarin ze vragen om je inlogcodes of om iets te verifiëren.
    • Stuur nooit je bankpas op.
    • Vertrouw je de mail van (bijvoorbeeld) je bank niet, bel dan naar je bank. Niet naar het telefoonnummer in de e-mail, maar naar het nummer dat je zelf al hebt.
    • Je bank belt nooit om te vertellen dat je inlog mislukt is.
  • Twijfel je, vraag dan om hulp aan iemand die je vertrouwt. Ook dan: geef je inlogcodes niet af.

logo fraudehelpdesk

Lees voorbeelden van nepmails bij Fraudehelpdesk

Je kunt zelf ook wat doen.

  • Wil je een e-mail naar een groep mensen sturen, zet de e-mailadressen dan in de BCC. Zo voorkom je dat jij allerlei adressen verspreidt.
  • Stuur valse e-mails door naar Fraudehelpdesk. Gaat het om een bank, stuur die dan ook de valse e-mail. Meestal lijkt het adres hierop: valse-email@naambank.nl. Je kunt het vast vinden op de website van je bank.
  • Raadpleeg betrouwbare sites als Fraudehelpdesk, Veiliginternetten en Seniorweb. Fraudehelpdesk is altijd actueel.

Meer lezen?

* * *

Blijf op de hoogte!
Schrijf je in voor mijn nieuwsbrief:
tweewekelijks gratis tips over social media.
Praktisch, laagdrempelig, kort en krachtig.

Wat bedoelen ze toch? (Uitleg van termen)

 

vergrootglas

Als je nog niet zolang op internet zit of weinig ‘internet’, dan moet je waarschijnlijk wennen aan alle nieuwe woorden en het vele Engels. Toch is het belangrijk die ‘nieuwe’ taal te leren (of er in ieder geval aan te wennen), omdat ook allerlei instructies over veiligheid en privacy op internet vol zitten met vaktaal.

Hieronder leg ik enkele termen uit; als je het zo ziet staan, durf je al bijna niet meer verder. Ter geruststelling: je kunt zelf veel voorkomen, op de eerste plaats door je eigen gedrag. Ik ga daar in volgende blogs verder op in, maar een paar belangrijke handvatten zijn: zet geen privézaken op internet, gebruik goede wachtwoorden, klik niet op links in je e-mail die je niet vertrouwt én gebruik je gezonde verstand.

Veilig internetwoorden verklaard:

  • Cookie, een tekstbestandje dat op je computer wordt geplaatst door de server van de site die je bezoekt. Het wordt bijvoorbeeld gebruikt om te onthouden dat je bent ingelogd of je voorkeursinstellingen zoals je taal op te slaan. Tracking cookies zijn bedoeld voor reclame.
    • Op Seniorweb staat een uitgebreid artikel over cookies en hoe (bijvoorbeeld) Seniorweb ermee omgaat.
    • Meest bekend zijn de ‘tracking cookies’ (link naar Wikipedia), daarmee wordt informatie over je surfgedrag verzameld. Het doel is meestal om je reclame te kunnen sturen (zie uitleg op de site van Wikipedia). Wil je dit niet, dan kun je ze verwijderen. Op de site van de Consumentenbond staat uitgelegd hoe je dat kunt doen.
  • Cybercrime (uitleg Wikipedia), computercriminaliteit. Denk hierbij aan kinderporno, fraude en terrorisme.
  • Hacker: iemand die inbreekt in computersystemen.
  • Hoax (spreek uit hoox:) een nepbericht of ‘grapbericht’ dat je krijgt via e-mail of social media, waarin gevraagd wordt het bericht met zoveel mogelijk mensen te delen. Bekende onderwerpen: viruswaarschuwingen, kinderen in nood, acties tegen Facebook-privacy. Je kunt zelf nagaan of het een hoax is door het via Google te checken of deze sites te raadplegen:
  • Phishing: een nepmail, meestal bedoeld om je geld afhandig te maken. Banken sturen je geen mail met een verzoek je inloggegevens te sturen. Klik nooit op links in e-mails die je niet vertrouwt of die je raar vindt.
  • Spam: E-mail die je niet wilt ontvangen, ongewenste e-mail. Oorspronkelijk is het ingeblikt varkensvlees. In Nederland werd het in de jaren zestig bekend als ‘smac’, geproduceerd door Unox.
  • Virus: een computervirus wil een computer infecteren en beschadigen. Denk dus aan een goede Virusscanner op je pc of laptop. De consumentenbond test virusscanners, maar ook in een computerwinkel of op internet zelf kom je allerlei tips tegen.

Nog meer woorden?

Ik kan hier natuurlijk niet volledig zijn. Daarom heb ik wat tips voor je verzameld waar je terecht kunt als je andere woorden wilt leren kennen.

* * *

Blijf op de hoogte!
Schrijf je in voor mijn nieuwsbrief:
tweewekelijks gratis tips over social media.
Praktisch, laagdrempelig, kort en krachtig.

Veilig internetten voor senioren

seniors toetsenbord

“Wil je een workshop over cybercrime en veilig internetten voor senioren geven?” Een simpele vraag, een simpel antwoord: waarom niet, laten we eens bellen. Een simpel antwoord, maar ondertussen was er een knopje om in mijn hoofd. Natuurlijk wil ik dat, want het is interessant en ik heb al zoveel informatie. Dus wat ga ik presenteren?

Aan de slag! Mijn eerste handeling: wat is er al online? Tijdens mijn ‘gewone’ workshops Social media voor senioren is veiligheid altijd een ‘issue’. Meestal verwijs ik naar Veilig Internetten, omdat op die site veel goede informatie staat. Toch voel ik me er niet altijd happy mee, want mijn deelnemers willen op dat moment meer weten. Bovendien weet ik ondertussen dat iets anders meespeelt: oudere deelnemers willen graag in een lager tempo en meer stap voor stap informatie dan meestal wordt aangeboden. Bovendien is niet alles wat online te vinden begrijpelijk (overigens ook niet voor niet-senioren…). Vaktaal, onduidelijke termen en Engels zijn extra hindernissen.

Inmiddels ben ik er achter dat informatie over veilig internetten voor senioren online vooral te vinden is op sites als Veilig Internetten, Fraudehelpdesk, Seniorweb, HCC en enkele andere. Kortom, de sites waarnaar ik al verwees. Cursussen zijn wel te vinden, maar alleen voor leden (HCC) of voor vrijwilligers die vrijwilligers trainen (Seniorweb). Mijn conclusie: ik ga online mijn kennis delen en wellicht later bundelen. Dit blog is de eerste stap.

In mijn volgend blog leg ik een aantal termen uit. Heb jij al vragen of suggesties? Ik lees ze graag! Stuur je me een e-mail?

 

* * *

Blijf op de hoogte!
Schrijf je in voor mijn nieuwsbrief:
tweewekelijks gratis tips over social media.
Praktisch, laagdrempelig, kort en krachtig.